به گزارش روابط عمومی و اموربین الملل سازمان بهزیستی کشور، دکتر آرزو ذکاییفر، دبیر اجرایی طرح «سلام»، با تشریح رویکردهای اصلی این طرح اظهار کرد: به نظر میرسد نقطه کانونی و محور تمرکز طرح «سلام» و برنامههای اجتماعمحور، مردم هستند. در واقع، ارائه خدمت بهتنهایی نمیتواند یک فعالیت اجتماعمحور تلقی شود؛ بلکه زمانی یک کار شکل اجتماعمحور پیدا میکند که نقش مردم در آن پررنگ و تعیینکننده باشد.
وی افزود: مردم باید در تمام مراحل، از شناسایی نیازهای خود، تدوین پروژهها و ارائه راهکارها تا اجرای برنامهها مشارکت داشته باشند. بر همین اساس، تشکیل کانونها و گروههای محلی با حضور افراد کلیدی، افراد دخیل، معتمدان محلی، مردم و ساکنان محله میتواند تأثیر بسیار زیادی داشته باشد و به یکی از نقاط کانونی اقدامات در سطح محله تبدیل شود.
شناسایی نیازها و ظرفیتهای محله
دبیر اجرایی طرح «سلام» یکی دیگر از موضوعات مهم این طرح را شناسایی دقیق وضعیت محله عنوان کرد و گفت: در طرح «سلام» و بهطور کلی در فعالیتهای اجتماعمحور، موضوع شناسایی نیازها، تدوین پرونده سلامت اجتماعی و شناسایی ظرفیتها و امکانات موجود در محله از اهمیت بالایی برخوردار است.
ذکاییفر ادامه داد: البته موضوع مهمتر از شناسایی صرف نیازها، اتصال نیازها به خدمات است. این ارتباط میتواند از طریق پرونده سلامت اجتماعی و شناخت دقیق وضعیت محله شکل بگیرد و به این ترتیب مشخص شود که نیازهای شناساییشده در محله به چه خدماتی متصل هستند و چه خلأهایی در این زمینه وجود دارد.
وی با اشاره به تجربه فعالیتهای مختلف اجتماعمحور افزود: در بسیاری از فعالیتهای اجتماعمحور، از جمله فعالیتهایی که در حوزه یاران سلامت روان انجام شده است، این موضوع مورد تمرین و تجربه قرار گرفته و نشان داده شده که مشارکت مردم در شناسایی و پیگیری مسائل محله، نقش اساسی دارد.
مردم؛ بازیگران اصلی پروژههای محلی
دبیر اجرایی طرح «سلام» با اشاره به مراحل مختلف مشارکت مردم در این طرح گفت: نیازسنجی، طراحی پروژههای محلی، اجرای پروژهها، حمایتیابی و مذاکره، همگی از بخشهایی هستند که مردم باید در آنها نقشآفرینی کنند.
وی افزود: بنابراین در طرح سلامت محله، موضوعاتی همچون نیازسنجی، شناسایی مسائل و مشکلات، اتصال نیازها به خدمات و اجرای پروژههای کوچک محلی اهمیت زیادی دارد. این پروژههای کوچک باید توسط مردم محلی و با راهبری و همراهی تصمیمگیران و ذینفعان، از دل مسائل و نیازهای واقعی محله استخراج و برای آنها راهکارهای مناسب طراحی و اجرا شود.
ذکاییفر تأکید کرد: در چنین رویکردی، مردم صرفاً دریافتکننده خدمات نیستند، بلکه به عنصر اصلی در شناخت مسئله، طراحی راهکار و اجرای اقدامات تبدیل میشوند و همین مسئله یکی از پایههای اساسی رویکرد اجتماعمحور در طرح «سلام» است.
پایش و ارزیابی؛ بخش مهم طرح «سلام»
دبیر اجرایی طرح «سلام» در ادامه بر اهمیت پایش، ارزیابی و ارزشیابی تأکید کرد و گفت: یکی از نکاتی که همواره در فعالیتهای مختلف به آن اشاره کردهایم، موضوع پایش و ارزیابی و ارزشیابی است که بخش بسیار مهمی از برنامه طرح «سلام» به شمار میرود.
وی افزود: این موضوع در شیوهنامه طرح نیز دیده شده است و تلاش خواهیم کرد با کمک مجموعهها و همکاران، بخش ارزیابی و پایش را بهصورت جدی دنبال کنیم؛ چراکه این بخش میتواند دستاوردهای طرح «سلام» را روشن کند و مشخص سازد که اقدامات انجامشده تا چه اندازه به اهداف موردنظر دست یافتهاند.
به گفته ذکاییفر، ایجاد سازوکار مناسب برای پایش و ارزیابی همچنین میتواند اطلاعات موردنیاز برای مدیریت بهتر طرح را فراهم کند و به مسئولان و دستاندرکاران نشان دهد که هر محله در چه مرحلهای قرار دارد و در ادامه چه اقداماتی باید انجام شود.
راهاندازی داشبورد مدیریتی طرح «سلام»
دبیر اجرایی طرح «سلام» با اشاره به اقدامات انجامشده برای ایجاد زیرساختهای اطلاعاتی این طرح گفت: با توجه به جلسات و هماهنگیهای انجامشده با همکاران، فرایند تدوین و تکمیل فرمها و نیازمندیهای سامانه طرح «سلام» در حال انجام است.
وی ادامه داد: در گام نخست، با ایجاد بسترهای الکترونیکی، امکان ثبت و مشاهده اطلاعات مربوط به طرح «سلام» فراهم شده است. هدف این است که مشخص باشد چه کانونهایی فعال هستند، چه پروندههایی ایجاد شده و چه طرحها و پروژههایی در حال اجرا هستند.
ذکاییفر تصریح کرد: اطلاعات این داشبورد در حال تکمیل است و تلاش میشود داشبورد مدیریتی فعلی بتواند تصویری روشن از وضعیت اجرای طرح «سلام» ارائه دهد؛ یعنی مشخص شود در هر مرحله از اجرای طرح در چه وضعیتی قرار داریم و در آینده چه اقداماتی باید انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: این داشبورد مدیریتی میتواند ابزار مهمی برای مدیریت و رصد اجرای صحیح طرح باشد و اطلاعات موردنیاز برای تصمیمگیری و برنامهریزیهای بعدی را در اختیار مسئولان قرار دهد.
طراحی داشبورد محلی در حوزه رفاه اجتماعی
دبیر اجرایی طرح «سلام» همچنین از آغاز یک اقدام دیگر با همکاری مجموعههای مرتبط با حوزه رفاه اجتماعی خبر داد و گفت: در کنار این موضوع، با همکاری دوستان و مجموعههای مرتبط، کار دیگری را نیز آغاز کردهایم که هدف آن ایجاد داشبورد محلی در راستای بحث داده و اطلاعات اجتماعی است.
وی افزود: در این داشبورد محلی تلاش میشود اطلاعاتی از وضعیت اجتماعی و اقتصادی محلهها گردآوری و قابل استفاده شود؛ از جمله اطلاعات مربوط به تعداد سالمندان، وضعیت خانوارها، وضعیت اقتصادی محله و خانوار و همچنین وضعیت دسترسی به خدمات و نیازهای اجتماعی موجود در محله.
ذکاییفر گفت: قرار است این اطلاعات در بستر رفاه ایرانیان و مجموعههای مرتبط ایجاد و مورد استفاده قرار گیرد تا بتوان تصویری دقیقتر و جامعتر از وضعیت اجتماعی هر محله در اختیار داشت.
وی افزود: هدف این است که در نهایت، داشبورد طرح «سلام» و داشبورد محلی بستر رفاه ایرانیان در کنار یکدیگر قرار گیرند تا با استفاده از دادههای موجود، شناخت دقیقتری از وضعیت محلهها و نیازهای اجتماعی آنها به دست آید و زمینه برای تصمیمگیری و ارائه خدمات متناسب با نیازهای واقعی مردم فراهم شود.
دبیر اجرایی طرح «سلام» در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد: مسیر اجرای طرح «سلام» بر پایه مشارکت واقعی مردم، شناسایی نیازها و ظرفیتهای محله، ایجاد پیوند میان نیازها و خدمات، طراحی و اجرای پروژههای کوچک محلی، پایش و ارزیابی مستمر و استفاده از دادهها و داشبوردهای مدیریتی دنبال میشود.
به گفته وی، استفاده همزمان از ظرفیتهای محلی و دادههای اجتماعی میتواند به شناخت دقیقتر مسائل، برنامهریزی مؤثرتر و مدیریت بهتر اقدامات در محلهها کمک کند و زمینه را برای تقویت اقدامات اجتماعمحور و پاسخگویی مناسبتر به نیازهای واقعی مردم فراهم سازد.
نظر شما